Pese arsyet kryesore qe kan ndikuar ne rritjen e cmimeve ne Suedi sipas ekspertit suedez jan:
- Te korrat e paksuara dhe shtimi i kerkeses per vajin vegjetal qe perdoret edhe per biodiesel.
- Radha e gjate ne tragetet qe transportojne mallra me konteniere. Kur pandemia e kovidid goditi portet amerikane edhe kineze u krijuan disa ndalesa ne trafikun e transportit te mallrave.
- Mungesa e gazit natyror ne Europe ka bere qe te ngrihet cmimi i tij kete dimer .Gjithashtu edhe cmimi i plehrave qe perdorin fermeret esht rritur shum. Edhe kjo e fundit nuk ka pasur efekt te menjehershem tek cmimi por pritet te ket ne te ardhmen .
- Rritja e cmimit te energjise elektrike ndikon direkt tek industria ushqimore , si per shembull furret e bukes , paketimet ushqimore apo edhe ushqimet e gatshme. Cmimi i rrymes elektrike ben qe dhe produktet e tyre te shtrenjtohen.
- Cmimi stratosferik i naftes ben qe edhe te shtrenjtohet kostoja e transportit te ketyre mallrave qe duhet te mberrijne ne destinacion.
Çmimet e ushqimeve pritet të rriten më teper , lufta në Ukrainë është një faktorët që ndikojne ne kete gje. Sipas Erik Glans, ekspert i inflacionit në Institutin Kombëtare të Kërkimeve Ekonomike, zhvillimet e fundit tregojnë për rritjen më të madhe të çmimeve në Suedi në 14 vitet e fundit.
- Ka të ngjarë që ne të gjendemi diku midis 5-7 për qind në krahasim me 2021.
Ukraina është quajtur hambari i Evropës dhe, përveç drithit, është i specializuar në eksportimin e vajit të lulediellit. Rusia gjithashtu shet shumë drithë ndërkombëtarisht dhe vendi është një nga eksportuesit më të mëdhenj të plehrave dhe gazit natyror.
- Ky parashikim supozon disa ndërprerje të eksporteve nëpërmjet Detit të Zi si rezultat i luftës. Por nëse do të ketë një ndalesë totale të eksporteve për një periudhë më të gjatë kohore, mendoj se mund të presësh rritje edhe më të mëdha të çmimeve, thotë Erik Glans.
Por sipas Glans, mund të kalojë pak kohë para se ndikimi i luftës në prodhimin e ushqimit të mund të shihet në etiketat e çmimeve të rafteve të dyqaneve. Rritjet që po vërejmë tani janë për shkak të një furnizimi të reduktuar më parë të lëndëve të para si nafta dhe gazi, çmimet më të shtrenjta të transportit dhe të energjisë elektrike.
Shtresat me të ardhura të ulëta do te pesojne me shum deme:
Nëse parashikimi prej 5-7 për qind rezulton i saktë, kjo do të jetë norma më e lartë e rritjes së çmimeve që nga viti 2008. Në atë kohë, çmimet e ushqimeve u rritën me gati shtatë për qind krahasuar me një vit më parë.
- Është e qartë se godet në kuletat e njerëzve me të ardhura të ulëta, shpenzimet për ushqime përbëjnë një pjesë më të madhe të shpenzimeve totale të familjeve, kështu që prek shumë familjet me një ekonomi të dobet.
Sa i sigurt është parashikimi?
- Jo aq i sigurt, kjo është çështje lëvizëse. Është e vështirë të dihet se sa e madhe ndikon tek konsumatorët një pjesë e rritjes së çmimeve në tregun botëror dhe sa kohë duhet, thotë Erik Glans.
- Varet edhe nga kurset e këmbimit, si lëviz krona kundrejt euros dhe dollarit.
- source: svt nyheter
Leave feedback about this